Door: Jet Tolsma
Dit is Adriaantje Tolsma, of, zoals ze door haar kleinkinderen werd genoemd: beppe Jaantje. Ze leefde van 1878 tot 1967. Ze was de oma (beppe) van mijn vader.
Ze had het vast heel vermakelijk gevonden, want ze is één van de aanleidingen geweest om, samen met Michèl en Hilde, Deze&Genen op te richten. Voordat we Deze&Genen oprichtten en een professioneel bedrijf werden, was Michèl vanuit zijn genealogische achtergrond namelijk voor mij op zoek gegaan naar mijn biologische overgrootvader.
Mijn achternaam heb ik namelijk van beppe Jaantje, maar officieel had ik die moeten hebben van degene die haar in 1899, in Duitsland, heeft bezwangerd en er vervolgens vandoor is gegaan. Zo gaat het verhaal. Dit zou ene Bijlsma zijn geweest.
Beppe Jaantje was vanuit Friesland met haar ouders en zussen naar Duitsland verhuisd, waar haar vader werk vond in de mijnen. Dat deden destijds heel wat Friezen. “Bijlsma” was bij het gezin in de kost en zo zou van het één het ander zijn gekomen. Het is zo’n typisch verhaal dat lang in de familie rondgaat, maar waarvan op een gegeven moment niemand meer weet hoe het nou precies zat. Dat geheim heeft Jaantje mee in haar graf genomen.
Is het wel zo gegaan? Heette hij eigenlijk wel Bijlsma? Enfin, archiefonderzoek, onder andere in Duitsland, en daarna DNA-onderzoek bleven over om ons te helpen achterhalen wie oorspronkelijk die “Bijlsma” moet zijn geweest.
Op basis van archiefonderzoek dacht Michèl even hem te hebben gevonden: een Bijlsma, die rond 1899 tijdelijk in Duitsland verbleef. Maar DNA-onderzoek dat we lieten doen met DNA van een verwant van hem leverde niets op. We hebben ’m tot op de dag van vandaag nog niet gevonden. Maar we blijven wachten op een “hit” in DNA-databases, in combinatie met het speurwerk van Michèl om gemeenschappelijke voorouders te vinden van mijn vader en verwanten in de DNA-database.
Al met al heeft de Bijlsma-queeste bijgedragen aan het idee om ook andere mensen te helpen in hun speurtocht. Een speurtocht waarin gelukkig al veel kon worden opgelost.
